વરાણા નો મેળો
ગુજરાતની ધરોહર એટલે ‘ મેળો ’ કે જ્યાં લોકો બધીયે ચિંતાઓ કોરાણે મૂકીને આનંદિવભોર બનીને એકબીજાને મળતા હોય અને હૈયામાં આધ્યાત્મિકતાની સરવાણી વહી રહી હોય છે . આવા જ ગુજરાતના ભાતીગળ મેળામાંના એક મેળા ‘ વરાણાનો મેળો ’ ’ વિશે જાણીએ . પાટણ જિલ્લાનો વઢિયાર પંથક કાઠિયાવાડની લઘુ આવૃત્તિ કહેવાય છે . સમી તાલુકાના રણની કાંધીએ વસેલા પંથકમાં “ વરાણા ” સદીઓ પુરાણા આઈ ખોડિયારના તીર્થધામની મોટા ઓળખ છે . વરાણા ખાતે પ્રતિ વર્ષ મહા સુદ આઠમે ભાતાગળ લોકમેળો યોજાય છે . આ મેળામાં ઢિયાર , ઝાલાવાડ , ચુંવાળ , રાધનપુર અને સાંતલપુર ગામના લોકો મોટી સંખ્યામાં ઊમટી પડે છે . આમ તો આ મેળો મહા સુદ બીજ - ત્રીજથી શરૂ થઈ પૂનમ સુધી ચાલુ રહે છે . સાતમથી નોમના દિવસે આ લોકમેળો પુરબહારમાં જામે છે . મેળા દરમિયાન આશરે પાંચથી સાત લાખ ભાવિકો દર્શન માટે પધારે છે . મેળામાં વિઢિયાર સહિત અન્ય પંથકના લોકજીવનની ઝાંખી જોવા મળે છે . અહીં ભાવિકો આઈશ્રી ખોડિયા ૨ ને તલ અને સાકરની બનેલી સાંનીનું નૈવેદ્ય ધરાવે છે . આઠમના દિવસે ભક્તો લાંબી કતારોમાં શિસ્તબદ્ધ રીતે ઊભા રહી માનાં દર્શન માટે ઉત્સુક બને છે . આજના આધુનિક યુગમાં વાહનોની બોલબાલા વચ્ચે ભાવિકો વિવિધ પ્રકારનાં વાહનો મારફતે માનાં દર્શને આવી રહ્યા છે , પરંતુ જ્યારે વર્ષો પહેલાં વરાણા માતાજીના મંદિરે પહોંચવું હોય ત્યારે બળદગાડામાં બેસીને જવાતું હતું . એ સમયે ધૂળિયા રસ્તાની લાંબી મુસાફરી અને કડકડતી ઠંડીથી ત્રસ્ત બનતા ભાવિકો “ ગયા વરાણે ... આવ્યા પરાણે ... ની અનુભૂતિ કરી લેતા , પણ આજે તો યાત્રાધામની સુવિધાઓ વધવાની સાથે સાથે ભક્તોને સગવડો પણ મળી રહી છે એટલે વરાણાનો લોકમેળો ભાવિકો માટે ' તરણેતર' ના મેળાની લઘુ આવૃત્તિ જેવો સ્મરણીય બની રહે છે . અહીં સમગ્ર વર્ષ દરમિયાન દર્શનાર્થે આવતા માઈભક્તો માટે વિનામૂલ્યે ભોજન પ્રસાદની સગવડ પૂરી પાડવામાં આવે છે . અહીં તલ - સાકર અને તલ - ગોળની સાંની ચડાવવાની વર્ષો જૂની પ્રથા પરંપરાગત ચાલી આવે છે . માતાજીને સવા મણ સાંની ચઢાવી તેનો પ્રસાદ ભક્તોમાં વહેંચવામાં આવે છે . મેળાની વિશેષતા મુજબ આ મેળામાં સમગ્ર વઢિયાર પંથકના વઢિયાર લોકજીવનની ગાથા જોવા મળે છે . ખરેખર આપણા વડવાઓની દેણ કહીએ તો આપણી સંસ્કૃતિ આવા લોકમેળા અને ધાર્મિક ઉત્સવોથી વણાયેલી છે . આવા ધાર્મિક ઉત્સવોથી આપણે સૌ એકબીજાના સાંનિધ્યમાં આવ્યા છીએ અને આપણાં દુઃખોને વહેંચતા થયા છીએ . કોઈકે સાચે જ કહ્યું છે કે તમે જ્યારે બહુ જ મુશ્કેલીમાં આવી જાઓ ત્યારે આવા ધાર્મિક સ્થાનના સાંનિધ્યમાં ઘડીક બેસી જાઓ તો ઘણું દુ : ખ આપમેળે હળવું થઈ જાય . આપે પણ આ વરાણાના ખોડિયાર માના મંદિરની અને મેળાની મુલાકાત લીધી ન હોય તો એક વાર અવશ્ય આવો લહાવો લેવાનું છોડતા નહીં . ન ‘ જય માતાજી ’
ખરેખર આપણા વડવાઓની દેણ કહીએ તો આપણી સંસ્કૃતિ આવા લોકમેળા અને ધાર્મિક ઉત્સવોથી વણાયેલી છે . આવા ધાર્મિક ઉત્સવોથી આપણે સૌ એકબીજાના સાંનિધ્યમાં આવ્યા છીએ અને આપણાં દુઃખોને વહેંચતા થયા છીએ . કોઈકે સાચે જ કહ્યું છે કે તમે જ્યારે બહુ જ મુશ્કેલીમાં આવી જાઓ ત્યારે આવા ધાર્મિક સ્થાનના સાંનિધ્યમાં ઘડીક બેસી જાઓ તો ઘણું દુ : ખ આપમેળે હળવું થઈ જાય .
टिप्पणियाँ
एक टिप्पणी भेजें